Czereśnia uchodzi za kapryśne drzewo owocowe – wrażliwe na mrozy, ale także podatne na choroby oraz błędy pielęgnacyjne. Takie postrzeganie to półprawda. Odpowiednie przygotowanie stanowiska i przeprowadzanie zabiegów pielęgnacyjnych (zwłaszcza ochronnych) we właściwych terminach pozwala uzyskać zdrowy i dorodny plon. To nie musi być trudne. Podpowiadamy jak uzyskać sukces w uprawie. 

Czereśnie to jedne z najsmaczniejszych owoców, jakie można pozyskać z uprawy w Polsce. Dlatego pomimo pewnych trudności pielęgnacyjnych, często spotyka się je w przydomowych ogrodach. Do najpopularniejszych odmian należą m.in. Rivan (bardzo wczesna odmiana o bordowych owocach), Regina (często dostępna na targach ze względu na dobre zdolności przechowalnicze) czy jasnoczerwona, soczysta Summit. Uprawa i pielęgnacja przebiega podobnie. Odmiany różnią się głównie sposobem cięcia i odpornością na poszczególne, niekorzystne czynniki.

1. Spełnienie najważniejszych wymagań czereśni

Kluczem do uzyskiwania dobrego, corocznego plonu z czereśni jest zapewnienie dobrych warunków na starcie. Warto poświęcić czas w początkowym etapie (wybór miejsca i przygotowanie do sadzenia), aby oszczędzić sobie późniejszych kłopotów. Czereśnie zaleca się sadzić w miejscu słonecznym i zacisznym. Powinny być osłonięte od wiatru, zwłaszcza od strony wschodniej. Sadów nie wolno zakładać na stanowiskach, gdzie występują zastoiny mrozowe. Podłoże powinno być żyzne, przewiewne, umiarkowanie przepuszczalne o pH=6,8-7. Czereśnia nie znosi gleb piaszczystych i ciężkich, nadmiernie gliniastych. W sezonie poprzedzającym sadzenie podłoże warto zasilić obornikiem (ok 30kg na 10m2). Dobrą opcją jest także wysiew roślin na nawóz zielony.

2. Pierwszy krok – prawidłowe sadzenie czereśni

Czereśnie z gołym korzeniem sadzi się jesienią, od września aż do połowy listopada. Akceptowalny termin to także wczesna wiosna (marzec, kwiecień) przed nabrzmiewaniem pąków. W drzewka-faworytka.pl dostępne są oba typy sadzonek. Czereśnie w donicach, z uformowaną bryłą korzeniową, można umieszczać w gruncie przez cały sezon. Odmiany silniej rosnące sadzi się najczęściej w odległości 6x4 albo 5x3m, słabiej rosnące 4x3m. Trzeba pilnować odległości także w stosunku do innych drzew (sad wielogatunkowy). Gęste nasadzenia dają tylko złudzenie dobrego zagospodarowania powierzchni. W praktyce nadmierne zagęszczenie wiążę się ze zwiększonym ryzykiem chorób grzybowych. Ponadto ma pewien wpływ na wielkość plonu, wybarwienie i smak owoców. Po posadzeniu drzewa zaleca się przywiązać do tyczek. Pędy i przewodnik skraca się o 1/4-1/3 długości.

3. Pielęgnacja czereśni a wpływ na plon

Młode czereśnie wymagają intensywnego podlewania, starsze mają dobrze rozwinięty system korzeniowy i radzą sobie z krótkotrwałymi suszami. Uprawy warto ściółkować. Trzeba przy tym pamiętać, że ściółka z iglaków (kora, trociny, igliwo) ma lekkie właściwości zakwaszające. Ściółkowanie to sposób na zmniejszenie wyparowywania wody z gleby, a także ograniczenie zachwaszczenia. Czereśnie mają największe zapotrzebowanie na wapń, kolejno na potas i azot. Wiosną można poglebowo podać jako starter nawóz zawierający powyższe pierwiastki (+ magnez i fosfor). Później stosuje się zwykle nawozy dolistne (po zauważeniu oznak niedoboru konkretnego makro- lub mikroelementu. W młodym sadzie bardzo duże znaczenie ma nawożenie magnezem (drzewka często cierpią na niedobór tego pierwiastka).

4. Cięcie i formowanie czereśni

Przez pierwsze trzy lata pędy czereśni warto obciążać ciężarkami lub przywiązywać sznurkiem do pnia. Chodzi o to, by rosły możliwie jak najbardziej poziomo. Technikę cięcia dobiera się pod formę kształtowania korony. Mogą być naturalne, wrzecionowate (polecane dla czereśni karłowych i półkarłowych) lub szpalerowe. Po upływie trzech lat zaleca się corocznie przeprowadzać cięcie prześwietlające. Zabieg jest wykonywany latem po owocowaniu. Wycina się pędy zdeformowane, rosnące zbyt nisko, uszkodzone, krzyżujące się i wrastające do wnętrza korony. Owoce u czereśni rosną głównie na krótkopędach.

5. Nie zapominajmy o czereśniach - zapylaczach

W ogrodach działkowych zwykle nie ma problemu z odmianami - zapylaczami, gdyż uprawia się różne czereśnie. Przy zakładaniu nowego sadu na niezagospodarowanym terenie trzeba jednak zwrócić na to uwagę. Przy opisach odmian należy sprawdzić, jakie zapylacze są potrzebne. Jeśli nie udało się tego zrobić lub drzewko już rośnie (i nie pamiętamy nazwy odmiany) najlepszym sposobem jest posadzenie któregoś z dosyć uniwersalnych zapylaczy, np. Rivan, Buttnera Czerwona lub Hedelfińska.

6. Ochrona czereśni przed mrozem

Czereśnie dają słaby lub zanieczyszczony plon najczęściej na wskutek braku dostatecznych działań ochronnych. Jedną z przyczyn jest mróz (i przymrozki). Czereśnia jest gatunkiem sadowniczym, który wcześnie zaczyna wegetację (po morelach i brzoskwiniach). Kwiaty przemarzają już przy temp. -2ºC. To element, z którym najtrudniej sobie poradzić. Kluczem jest wybór odmian o dobrej mrozoodporności dopasowanych do regionu. Ponadto w pobliżu sadu, od strony wschodniej, warto posadzić szpaler z roślin zimozielonych (dostatecznie daleko, by nie zacienić drzew). Przydatny może być też zabieg z wykorzystaniem cynku. W sadach profesjonalnych stosuje się m.in. ogrzewanie.

7. Ochrona czereśni przed chorobami i szkodnikami

Nawet w przypadku uzyskania dużej liczby dojrzałych owoców większość może nie nadawać się do spożycia. Winne są choroby i szkodniki. W dodatku nie tylko wpływają na owocowanie, ale mogą doprowadzić do zamierania drzew. Najgroźniejsze choroby to brunatna zgnilizna drzew pestkowych oraz rak bakteryjny. Ze szkodników trzeba uważać na mszyce, przędziorki i nasionnicę trześniówkę. Zabiegi ochronne zaleca się przeprowadzać profilaktycznie. W niektórych latach duże straty powodują także szpaki. Dobrą ochroną przeciw ptakom jest instalowanie siatek nad koronami drzew.

Uzyskanie dorodnych i zdrowych owoców czereśni wymaga pracy, jednak nie jest aż takie trudne, jak może się wydawać. Oczywiście dużo zależy od przebiegu pogody, jednak o wielu aspektach bezpośrednio wpływających na plon decyduje właściciel sadu.