Aronia czarna (Aronia melanocarpa) pochodzi z Ameryki Północnej, gdzie znana jest jako „chokeberry” – cierpka jagoda. Gatunkowo spokrewniona z jarzębiną, od lat ceniona jest za wyjątkowe właściwości zdrowotne. Polska należy do największych eksporterów aronii na świecie, a mimo to w uprawie amatorskiej wciąż występuje zaskakująco rzadko. Niesłusznie – to krzew niezwykle wytrzymały, plenny i bardzo mało wymagający, idealny zarówno na działki, jak i do przydomowych ogrodów.
Uprawa aronii
Aronia czarna jest niezwykle odporna na mróz (do –40°C) i praktycznie nie zapada na choroby. Nie wymaga okrywania na zimę, środków ochrony roślin ani regularnego podlewania – świetnie znosi okresowe susze, ale młode sadzonki należy podlewać. Rośnie w większości rodzajów gleb, również tych uboższych: piaszczystych, kamienistych lub z wysokim poziomem wód gruntowych. Najlepiej jednak czuje się w podłożu umiarkowanie wilgotnym.
Krzew szybko wchodzi w owocowanie – zazwyczaj w 2. roku po posadzeniu. Może być sadzony w lekkim półcieniu, jednak zdecydowanie lepiej plonuje na stanowisku słonecznym. Aronia jest samopylna, więc nie wymaga obecności innych odmian, aby zawiązać owoce.
Dlaczego warto przycinać aronię?
Cięcie poprawia dostęp światła do wnętrza krzewu, dzięki czemu owoce są większe, lepiej wybarwione i nieco słodsze, a sam krzew dłużej pozostaje w dobrej kondycji. Aronia bez problemu poradzi sobie także bez cięcia, ale regularna pielęgnacja wyraźnie zwiększa plon. To jeden z najłatwiejszych krzewów do formowania – dobrze owocuje zarówno na długich, jak i na krótkich pędach.
Cięcie początkowe
Młode krzewy przycina się wczesną wiosną, nawet zaraz po posadzeniu. Aronię sadzoną jesienią przycina się dopiero wiosną. Pędy skraca się o około 1/2 ich długości. Wybiera się 3 najsilniejsze pędy, a pozostałe usuwa. Krzywe oraz płożące się gałązki wycina się całkowicie. Sadzonki w pojemnikach są zwykle już wstępnie uformowane.
Cięcie w kolejnych latach
Z czasem krzew sam wytworzy naturalny pokrój i nie wymaga formowania. Dorosła aronia często jednak mocno się zagęszcza. Aby odmłodzić roślinę, usuwa się kilka najstarszych konarów – aronia owocuje na pędach 2–6-letnich, więc stare gałęzie tylko ograniczają wzrost. Cięcie wykonuje się wiosną lub po kwitnieniu (drugie rozwiązanie zmniejszy jednak plon).
Warto usuwać także pędy zbyt szeroko rozłożone lub pokładające się, skracając je o 1/3–1/2 długości.
Podłoże
Aronia nie jest wymagająca pod względem gleby. Warto jednak podlewać młode rośliny do czasu pełnego ukorzenienia. Zastosowanie żyznej, przepuszczalnej gleby o lekko kwaśnym pH z dodatkiem kompostu ułatwi start, choć nie jest konieczne.
Termin sadzenia
Krzewy aronii sadzi się wiosną (marzec–kwiecień) lub jesienią (październik–listopad). Aronie w doniczkach można sadzić również latem, ponieważ ich wegetacja trwa od początku sezonu.
Charakterystyka krzewu
Dorosła aronia osiąga ok. 2,5 × 2,5 m. Kwitnie w maju białymi kwiatami, które przyciągają owady. Jesienią liście przebarwiają się na intensywnie czerwone barwy, dzięki czemu krzew jest bardzo dekoracyjny. Liście są ciemnozielone, błyszczące, o długości około 5 cm. Aronia świetnie sprawdza się również jako roślina na żywopłoty.
Owoce aronii
Zbiory można rozpocząć od sierpnia i kontynuować aż do późnej jesieni. Owoce nie kumulują metali ciężkich, dlatego aronia może rosnąć nawet przy ulicach. Mają smak cierpko-słodki, którego intensywność maleje po przemrożeniu – dlatego przed przygotowywaniem przetworów warto je umieścić na dobę w zamrażarce.
Z aronii wykonuje się dżemy, konfitury, soki, nalewki, galaretki, a także wino o głębokiej, ciemnej barwie. Sok najlepiej łączyć z jabłkiem lub maliną. W dżemach świetnie sprawdza się dodatek truskawek, dzięki którym całość wymaga mniej cukru.
Owoce długo utrzymują się na krzewach i pozostają smaczne nawet po pomarszczeniu. Zbiór warto opóźnić do pierwszych przymrozków – owoce są wtedy zdecydowanie lepsze. Kiście najłatwiej odcinać nożykiem. Przechowywane na słomie w chłodnej spiżarni mogą utrzymać świeżość nawet do grudnia.
Właściwości zdrowotne aronii
Badania prowadzone na uniwersytetach w Warszawie, Łodzi i Wrocławiu potwierdziły, że aronia:
- obniża ciśnienie krwi,
- redukuje poziom cholesterolu i cukru,
- wzmacnia naczynia krwionośne (korzystnie wpływa na serce i układ krążenia),
- wspiera wzrok i pomaga w chorobach oczu (jak jaskra i zaćma),
- zmniejsza ryzyko chorób nowotworowych,
- zwalcza stres oksydacyjny,
- spowalnia proces starzenia skóry,
- korzystnie wpływa na układ oddechowy dzięki wysokiej zawartości kwasu chlorogenowego.
Owoce aronii są bogate w witaminy C, B2, B3, B9, E oraz w minerały: bor, jod, mangan, wapń i żelazo. Cenione są także za wysoką zawartość polifenoli.
Gdzie kupić sadzonki aronii?
W sklepie drzewka-faworytka.pl oferujemy zdrowe i dorodne sadzonki aronii wielu odmian. Wysyłamy na terenie całej Polski. Zapraszamy!
[product id="50","866","864","867"]