Drzewa i krzewy owocowe najczęściej wybieramy...podniebieniem. Sadzimy to, co po prostu lubimy jeść. To naturalne. A że lubimy próbować nowym smaków, to z sezonu na sezon w ogrodzie zwiększa się liczba gatunków i odmian. A co, jeśli spojrzeć na temat z innej perspektywy? Nie tylko przez pryzmat smaku, lecz także realnych korzyści dla zdrowia. Które rodzime drzewa i krzewy owocowe zasługują na miano „superfood”?
Polskie „superfood” - drzewa i krzewy owocowe o cennych właściwościach prozdrowotnych
Wszystkie owoce dają pewne korzyści dla zdrowia, najczęściej wspomagają odporność bądź po prostu dostarczają witamin i soli mineralnych. Jednakże istnieją gatunki, które są pod tym względem znacznie lepsze od innych. Owoce krajowe bywają niedoceniane w odróżnieniu od egzotycznych, niekiedy wręcz przecenianych. Najlepszym przykładem jest cytryna, która w rzeczywistości nie ma wysokiej zawartości witaminy C i zdecydowanie przegrywa z wieloma rodzimymi gatunkami spotykanymi w sadach, ogrodach, a także miejscach naturalnych. „Dobre, bo polskie” – pasuje tutaj jak ulał.
|
Gatunek |
Kluczowe wartości odżywcze |
Główny wpływ na zdrowie |
Zastosowanie w ogrodzie |
|
Aronia czarna |
Polifenole, antocyjany, wit. A, C, B, K |
Obniża ciśnienie i cholesterol, poprawia wzrok i odporność. |
Żywa ściana chroniąca przed wiatrem. |
|
Czarna porzeczka |
Rekordowa wit. C (Top 3 w Polsce), antocyjany |
Wspomaga odporność, leczy infekcje, poprawia trawienie. |
Krzew owocowy na surowiec i przetwory. |
|
Rokitnik zwyczajny |
Wit. C, flawonoidy, kwasy fenolowe, białko |
Działa antynowotworowo, opóźnia starzenie, dodaje energii. |
Ozdobne szpalery, maskowanie mało estetycznych miejsc. |
|
Malina |
Salicylany (naturalna aspiryna), niski IG |
Działa przeciwzapalnie, przeciwgorączkowo, przeciwmiażdżycowo. |
Uprawa amatorska (ROD), krzewy letnie i jesienne. |
|
Orzech laskowy |
Wit. E, kwasy tłuszczowe, błonnik, białko |
Poprawia pamięć, koncentrację i potencję, wzmacnia serce. |
Naturalny, nieformowany żywopłot. |
Aronia czarna – pospolita, a więc niedoceniana
Sadzonki aronii warto wprowadzić do ogrodu z kilku powodów: aronia czarna dostarcza cennych owoców na przetwory, jest bardzo zdrowa, łatwa w uprawie, a posadzona w rzędzie może posłużyć jako żywa ściana chroniąca przed wiatrem. Popularnością w uprawie cieszy się m.in. aronia ‘Nero’, ‘Amit’ oraz ‘Viking’. Krzewy uprawia się komercyjne, a owoce są łatwo dostępne i tym samym niedoceniane. Tymczasem są skarbnicą polifenoli, antocyjanów, witamin (A, C, grupa B i K) oraz soli mineralnych. Przetwory z aronii zaleca się spożywać na poprawę odporności, przy infekcjach, na obniżenie ciśnienia i poziomu złego cholesterolu. W ten sposób zmniejszamy ryzyko wystąpienia różnorodnych chorób układu krwionośnego, w tym miażdżycy. Aronia działa korzystnie na wzrok poprawiając ostrość widzenia i widzenie w słabych warunkach, np. wieczorem.
Na co jeszcze pomaga aronia? Sprawdź:
Aronia to samo zdrowie! Właściwości prozdrowotne owoców aronii
Czarna porzeczka – smaczna, pachnąca i zdrowa
Owoce czarnej porzeczki (Ribes nigrum) mają specyficzny, ale przyjemny zapach i mocny, kwaskowaty smak. Są szczególnie cenione na przetwory: od marmolad po soki, a nawet wina. Oczywiście warto spożywać je również na surowo. Czarna porzeczka jest bogatym źródłem antocyjanów. Ponadto znajduje się w top3 polskich owoców o największej zawartości witaminy C (po dzikiej róży i rokitniku). Wspomaga odporność organizmu i pomaga przy infekcjach. Zwalcza skutki przeziębienia. Łagodzi zaburzenia trawienia. Obniża ciśnienie krwi i hamuje agregację płytek krwi. Jest polecana alergikom, cukrzykom i osobom borykającym się z chorobami sercowo-naczyniowymi.
Sprawdź: Czarna porzeczka - sadzenie, uprawa i przycinanie
Warto wiedzieć:
Nie daj się zmylić marketingowi egzotycznych owoców – polskie gatunki często biją je na głowę. Przykładowo, cytryna posiada znacznie mniej witaminy C niż rodzima czarna porzeczka, rokitnik czy dzika róża. Wybierając rośliny do ogrodu, kieruj się nie tylko smakiem, ale "gęstością odżywczą", która w naszych warunkach klimatycznych jest wyjątkowo wysoka.
Rokitnik zwyczajny – piękny i zdrowy
Rokitnik zwyczajny (Hippophae rhamnoides) w naturalnej formie służy do zasłaniania mało atrakcyjnych miejsc w ogrodzie, np. części gospodarczej. Sadzonki na pniu w formie drzewek świetnie nadają się na szpalery i aleje. To piękny krzew, który z liści przypomina nieco wierzbę, zaś zachwyca w czasie owocowania. Owoce nie są spożywane na surowo (zbyt kwaśne i cierpkie), jednak wykorzystuje się je na przetwory. Są skarbnicą witaminy C, witamin z grupy B, flawonoidów, kwasów fenolowych, białka i soli mineralnych. Poza wspieraniem odporności rokitnik opóźnia procesy starzenia, zmniejsza ryzyko wystąpienia chorób nowotworowych, poprawia funkcjonowanie układu krwionośnego i nerwowego. Pomaga na suchy kaszel. Zwiększa poziom energii. Owoce można stosować zewnętrznie w formie okładów na rany i odmrożenia.
Dowiedz się więcej: Rokitnik zwyczajny - dlaczego taki wyjątkowy?
Malina – skarb polskich lasów, sadów i ogrodów
Malina (Rubus idaeus) ma wszechstronne zastosowanie. Należy do najsmaczniejszych owoców spożywanych prosto z krzaków. Nadaje się do deserów. Jest wykorzystywana na przetwory. Suszone owoce dodaje się do herbaty. Krzewy nie zajmują dużo miejsca, można je uprawiać nawet na ROD czy działce letniskowej. Warto posiadać w ogrodzie zarówno malinę letnią jak i jesienną. Owoce maliny mają właściwości przeciwzapalne i przeciwdrobnoustrojowe. Pomagają przy gorączce. Chronią układ krwionośny m.in. działając przeciwmiażdżycowo. Mają niski indeks glikemiczny. Są polecane osobom borykającym się z cukrzycą. Przeczytaj też: Czarna malina - przycinanie, uprawa i sadzenie
Orzech laskowy – na lepszą pamięć, koncentrację i...potencję
Dawniej orzechy laskowe zbierane z krzewów leszczyny (Corylus) ratowały ludzi przed głodem (zapasy zimowe, pokarm w okresie przednówka), dziś są smacznym dodatkiem w kuchni. Zawierają dużo witaminy E, nazywanej witaminą młodości i płodności. Są bogatym źródłem nienasyconych kwasów tłuszczowych, białka, węglowodanów, błonnika i soli mineralnych. Dostarczają energii. Wzmacniają pracę układu nerwowego. Zapobiegają miażdżycy, nadciśnieniu i zakrzepom. Stosuje się je jako wsparcie przy problemach z potencją. Poprawiają pamięć i koncentrację. Leszczyny w ogrodzie pełnią m.in. funkcję naturalnego, nieformowanego żywopłotu. Dowiedz się: Dlaczego orzech włoski czernieje na drzewie?
Pytania i odpowiedzi dotyczące polskich super owoców:
1. Który polski owoc ma najwięcej witaminy C?
W ścisłej czołówce znajduje się dzika róża, rokitnik oraz czarna porzeczka. Wszystkie te gatunki znacznie przewyższają pod tym względem owoce cytrusowe.
2. Czy owoce aronii można jeść na surowo?
Są jadalne, ale ze względu na wysoką zawartość garbników mają cierpki smak. Najlepiej sprawdzają się w formie przetworów (soki, dżemy), które zachowują większość prozdrowotnych właściwości.
3. Jakie owoce są najlepsze dla diabetyków?
Szczególnie polecane są maliny (niski indeks glikemiczny) oraz czarna porzeczka. Pomagają one regulować gospodarkę cukrową i wspierają układ krwionośny.
4. Czy rokitnik jest trudny w uprawie?
Wręcz przeciwnie – to bardzo odporny krzew, który świetnie radzi sobie w trudnych warunkach i może służyć jako element dekoracyjny ogrodu (szpalery).
5. Dlaczego warto jeść orzechy laskowe?
To naturalny "doping" dla mózgu. Dzięki witaminie E i nienasyconym kwasom tłuszczowym poprawiają pamięć, koncentrację oraz wspierają płodność i potencję.
[product id="866","264","1691","2167]
O autorze
