Przedwiośnie jest zazwyczaj najmniej przychylnym okresem do podziwiania ogrodu. Przyroda powoli budzi się do życia, a w okresie bezśnieżnym dominuje depresyjna szarość i wypłowiała zieleń trawników. Tej monotonii barw można zapobiec sadząc rośliny, które bardzo wcześnie zakwitają. Jakie gatunki spełniają te kryteria?
Ogród ozdobny przez cały rok – jak to osiągnąć?
Oczywiste jest, że ogród jest zmienny w zależności od pór roku i wyróżnia się fazy, gdy staje się bardziej lub mniej atrakcyjny dla oczu. Zazwyczaj największy zachwyt budzi wiosną (np. kwiecień-maj), gdyż człowiek tęskni za zielenią; latem, gdy kwitnie bardzo dużo roślin, a poza tym pełną garścią korzysta się z plonów (np. sadu) jak również przez krótki czas polskiej złotej jesieni. Trzeba mieć to na uwadze planując nasadzenia roślinne. Uwzględnia się więc takie gatunki, które są atrakcyjne w bardziej newralgicznych okresach, m.in. właśnie podczas przedwiośnia. Dlatego bardzo przydatne są drzewa i krzewy zimozielone, np. iglaki, które gwarantują koloryt przez cały rok. Jednakże oprócz nich warto wprowadzić rośliny, które kwitną pod koniec zimy i na początku wiosny.
Rośliny bardzo wcześnie kwitnące:
1. Oczar omszony (Hamamelis mollis)
Oczar omszony to krzew osiągający kilka metrów wysokości. Kwitnie przed rozwojem liści, najczęściej od lutego do końca marca (czasem już od końca stycznia). Kwiaty są żółto-purpurowe, pomponiaste. Blaszki liściowe jesienią przebarwiają się na cytrynowo, następnie brązowieją. Część ulistnienia utrzymuje się w tej postaci przez zimę. Liście, pędy i pąki są owłosione, stąd taka nazwa gatunkowa.
2. Wawrzynek wilczełyko (Daphne mezereum)
Wawrzynek wilczełyko to niski krzew, osiągający ok. 1 m wysokości. Dlatego często łączy się go z bylinami w rabatach mieszanych lub sadzi w wydzielonym miejscu na trawniku. Warto go uprawiać blisko domu. Jest piękną dekoracją od marca do kwietnia, w czasie kwitnienia. Pędy są prawie całkowicie pokryte różowo-fioletowymi kwiatami, wydzielającymi intensywny zapach. Krzew wykształca liście po kwitnieniu. Mają lancetowaty kształt. Owoce są bardzo drobne, czerwone. Cała roślina jest trująca. Spożycie nawet niewielkiej ilości owoców wawrzynka wilczełyko może być śmiertelnie niebezpieczne. Mimo tego, warto go posadzić ze względu na pięknie i cudownie pachnące kwiaty.
3. Dereń jadalny (Cornus mas)
Dereń jadalny to najważniejszy krzew (rosnący czasem jako drzewo) dla miłośników nalewek. W praktyce owoce poza produkcją słynnej „dereniówki” są wykorzystywane m.in. na soki i konfitury. Szczególnie ceniony jest dereń jadalny ‘Basia’. Rośliny są więc wykorzystywane praktycznie. Jednocześnie warto pamiętać, że dereń ma duże walory dekoracyjne w dwóch okresach, od marca do kwietnia – gdy kwitnie na biało oraz i pod koniec lata/jesienią, gdy dojrzewają owoce. Nie zacienia ogrodu - osiąga 3-5 metrów wysokości. Dereń jest samopylny, nie wymaga sadzenia w sąsiedztwie odmiany zapylającej.
4. Forsycja pośrednia (Forsythia intermedia)
Forsycje pośrednie w zależności od regionu Polski i przebiegu pogody zakwitają na początku wiosny (często termin jest zbieżny ze świętem Wielkanocy), bądź jeszcze na przedwiośniu. Urzekają kaskadami złocistych kwiatów. Właściwie i regularne przycinane są niemal w całości pokryte kwiatami. Po kwitnieniu wykształcają liście. Na uwagę zasługuje forsycja ‘Goldrausch’, która kwitnie nieco wcześniej w porównaniu z innymi odmianami. Forsycje warto uprawiać na żywopłoty mieszane z innymi gatunkami, np. krzewuszkami i jaśminowcami. Zazwyczaj osiągają 2-3 m wysokości.
5. Ciemiernik orientalny (Helleborus orientalis)
Ciemiernik orientalny to zimozielona bylina zakwitająca jeszcze zimą. Najczęściej kwitnie od lutego i kontynuuje kwitnienie do wczesnej wiosny. Kwiaty nierzadko wystają spod pokryw śniegu. Zwykle mają barwę biało-purpurową bądź purpurową i średnicę 6-9 cm. Ciemiernik warto sadzić na rabatach, na obrzeżach trawnika i na obwódki, np. przy domu. Średnio osiągają 35-40 cm wysokości.
6. Śnieżyca wiosenna (Leucojum vernum) i śnieżyczka przebiśnieg (Galanthus nivalis)
Śnieżyca wiosenna i śnieżyczka przebiśnieg to spokrewnione gatunki różniące się głównie budową kwiatów. Oprócz tego śnieżyca jest nieco wyższa (ok. 20-cm) od przebiśniegu (15 cm). Są najwcześniej zakwitającymi roślinami cebulowymi. Kwitną na biało od lutego do kwietnia. Warto wykorzystywać je na obwódki, do dekoracji rabat oraz ogrodów skalnych. Ze względu na wczesny termin kwitnienia świetnie radzą sobie sadzone pod koroną drzew i krzewów liściastych.
7. Kalina bodnantska ‘Dawn’ (Viburnum bodnantense)
Kalina bodnantska ‘Dawn’ kwitnie w stanie bezlistnym, najczęściej od marca do kwietnia. Zdarza się jednak, że przy ciepłej pogodzie zakwita już pod koniec lutego. Zdarza się, że część kwiatów rozwija się jesienią (takie „właściwości” mają również niektóre gatunki oczarów). Kalina bodnantska tworzy duże, główkowate kwiatostany złożone z drobnych, różowych kwiatów. Intensywnie pachną. Są miododajne. Krzew osiąga 2-2,5 m wysokości. Warto go łączyć z oczarami i forsycjami.
[product id="1578,1113,1380,1112"]
Dzięki powyższym propozycjom roślinnym ogród może być atrakcyjny w okresach, gdy wszędzie wokół panuje szarość. Wymienione krzewy i byliny ocieplają ogród oraz nadają mu kolorytu. W dodatku dzięki obfitemu kwitnieniu wyróżniają się z daleka. To pierwsze „kwiaty” w sezonie, dlatego docenia się je najbardziej.