Rabata z krzewami owocowymi – jak połączyć przyjemne z pożytecznym?

Wiadomo, że duszą każdej rabaty są byliny o ozdobnych kwiatach, zaś uzupełnienie stanowią rośliny wieloletnie o dekoracyjnych liściach, „kwiaty lata” oraz trawy ozdobne. Dodatkowo w takich nasadzeniach umieszcza się pojedyncze krzewy ozdobne – dla zróżnicowania bądź uzyskania pożądanej piętrowości. A gdyby podejść do tematu nieco inaczej i zamiast gatunków ozdobnych posadzić w rabacie kwietnej krzew bądź krzewy owocowe? Podpowiadamy jak to zrobić!

Jakie krzewy owocowe nadają się na rabaty?

Do obsadzania rabat najlepiej wybierać krzewy owocowe samopylne. Dzięki temu można posadzić je pojedynczo i ma się pewność, że będą obficie owocowały. Takie kryteria spełniają m.in. agrest, porzeczki, poziomki, świdośliwa, bez czarny, borówka amerykańska, żurawina i „drzewko malinowe”. Częściowo samopylne (zadowalający plon) są pigwowce i aronie. Rokitnik zwyczajny ogólnie jest obcopylny, lecz istnieje wyjątek – odmiana 'Friesdorfer Orange’, która wykształca owoce bez sąsiedztwa rośliny zapylacza.

Najbardziej wartościowe są krzewy owocowe o mało rozłożystym pokroju, które nie zabierają dużo miejsca na rabacie. Ponadto wybiera się takie, które mają kształt korony czy ulistnienie nie powodujące dużego zacienienia. Przykładem jest rokitnik zwyczajny.

Wiele krzewów ozdobnych ma wysokie walory dekoracyjne w czasie kwitnienia, np. pigwowiec japoński czy bez czarny. Przy okazji przyciągają zapylacze – są cennym pożytkiem pszczelim. Dzięki nim rabaty są piękne i bardziej zróżnicowane w okresie wiosennym.

Oczywistą sprawą jest, że krzewy owocowe dostosowuje się do warunków w ogrodzie (stanowisko i typ gleby). Tym samym wybór zależy od charakteru ozdobnych nasadzeń.

Tradycyjna rabata w miejscu słonecznym na średnio żyznej glebie

Rustykalne rabaty to coś, co ogrodnicy lubią najbardziej. Dzięki nim tworzy się sentymentalne zakątki kojarzące się z ogrodami naszych babć. Spacerowanie po nich to powrót do dzieciństwa. Zachwycają różnorodnością barw i form.

W ogródkach wiejskich większe znaczenie niż każdych innych mają rośliny jednoroczne i dwuletnie: nagietek lekarski, aksamitki, żeniszek, kosmos podwójnie pierzasty, cynie, słonecznik jadalny, malwa różowa, astry chińskie i kocanki ogrodowe.

Z bylin nie powinno zabraknąć astrów wieloletnich, złocieni, jeżówki purpurowej, ostróżki ogrodowej, dziewanny, firletki chalcedońskiej, piwonii czy dalii (oczywiście wykopywanych przed zimą). 

Obowiązkowe są także rośliny cebulowe: narcyzy, tulipany, szafirki, krokusy i wiele innych. 

Jak w takim bogactwie misz-maszu znaleźć miejsce na krzewy? Jako dość jednolite tło dla rabaty można postawić na 2–3 sadzonki aronii. Roślina nie wyróżnia się przez większość sezonu, za to tworzy naturalistyczne ściany. Swoje ozdobne atuty pokazuje dopiero w czasie owocowania i zrzucania liści, które atrakcyjnie przebarwiają się na czerwono i fioletowo. Amatorom ciepłych barw poleca się aronię czerwoną ‘Brillant’. Ponadto wewnątrz rabaty, raczej na drugim planie, można posadzić pigwowiec. Do ogródka wiejskiego świetnie pasują porzeczki, zwłaszcza czerwona. Bardziej ekstrawagancką opcją – i pewnym odejściem od rustykalnego kanonu – jest „drzewko malinowe”. W takich rabatach bardzo często łączy się klasycyzm z nowoczesnością.

 

Rabata kwietna w miejscu piaszczystym i silnie nasłonecznionym

W miejscu silnie nasłonecznionym uprawia się rośliny o niewielkich wymaganiach, odporne na suszę. Z traw ozdobnych najlepiej sprawdza się kostrzewa sina i wydmuchrzyca piaskowa. Z bylin wybiera się gatunki „skalniakowe”, np. rojniki, rozchodniki, rozchodnikowiec, skalnicę i czyściec wełnisty. Ponadto warto uprawiać barwne odmiany krwawników, przegorzany, gipsówkę rozesłaną, goździk kropkowany, kocimiętkę i szałwię omszoną. W centralnym miejscu rabaty można posadzić jukkę karolińską (jedną lub kilka).

Czym różni się taka rabata od ogrodu skalnego? Przede wszystkim jest bardziej płaska, mniej kamieni używa się do dekoracji, chociaż można stworzyć także rabatę żwirową. W mniejszym stopniu stawia się na rośliny okrywowe, a w większym na byliny o średniej wysokości. Jako tło dla niższych roślin świetnie nadają się świdośliwy oraz rokitnik samopłodny ‘Friesdorfer Orange’. W grupie świdośliw wybiera się niższe odmiany, tj. takie, które nie przekraczają 2,5–3 m wysokości, np. ‘Sleyt’. Zaleca się podlewać ją w czasie susz – dla uzyskania większego plonu.

Rokitnik 'Friesdorfer Orange’ ma 2–3 m wysokości i podobną szerokość korony (rozłożysta), pomimo tego nie powoduje dużego zacienienia. Zapewnia odrobinę cienia bylinom i trawom ozdobnym rosnącym na rabacie. Ogólnie rokitnik nie wymaga przycinania, ale na rabacie kwietnej warto to robić, aby kontrolować jego wzrost.

Sprawdź także: Te drzewa i krzewy owocowe rosną nawet na lekkim podłożu!

 

Rabata kwietna w cieniu – zapach poziomek i bzu

Takie rabaty często zakłada się przy drzewach oraz przy ścianach budynków. Warunek – powinno być dostatecznie wilgotno. Wśród typowych roślin cienia takich jak funkie, żurawki, żuraweczki i paprocie warto uprawiać… poziomki. Można potraktować je jako rośliny obrzeży lub okrywowe. Wyglądają pięknie w czasie owocowania.

Atrakcyjnym tłem dla rabaty jest bez czarny, który dobrze znosi zacienienie, przy okazji dostarcza cennych kwiatów na naleśniki i lemoniady, a owoców na przetwory. W pobliżu krzewu warto posadzić wysokie byliny cienia takie jak parzydło leśne, języczka i świecznica groniasta.

 

Pomysł na…smaczne wrzosowisko

Wrzosowisko to jedno z najbardziej malowniczych miejsc w ogrodzie, szczególnie jeśli zostanie zbudowane na terenie wzniesionym. Dobór gatunków jest szeroki, oprócz wrzosów i wrzośców warto uprawiać hebe, modrzewnice, pierisy, hortensje, goździki kropkowane, rozchodniki, macierzanki, rudbekie i żarnowce.

Ponadto warto znaleźć miejsce dla krzewinek i krzewów owocowych. Niesztampową dekoracją wrzosowiska jest żurawina. Wprowadza naturalność do ogrodu wrzosowego. Oprócz tego warto wydzielić miejsce dla kilku sadzonek borówki amerykańskiej. Przyjemne z pożytecznym można połączyć.

Tabela podsumowująca: Dobór krzewów owocowych do typu rabaty

 

Strefa FAQ – najważniejsze pytania o sadzonki krzewów owocowych na rabatach

Jak dobrać krzewy owocowe na wrzosowisko, aby nie zginęły wśród wrzosów?

Kluczem jest wybór roślin wybitnie kwasolubnych, które tolerują niskie pH gleby (pH: 3,5-4,5). Obok borówki wysokiej i żurawiny świetnie sprawdzi się jagoda kamczacka oraz brusznica.

Czy opryski chemiczne roślin ozdobnych na rabacie mogą zaszkodzić krzewom owocowym?

Opryski mogą być niebezpieczne zarówno dla roślin, jak i dla osób spożywających owoce, jeśli preparat zostanie zastosowany niezgodnie z etykietą. W rabatach mieszanych najlepiej w pierwszej kolejności wybierać preparaty dopuszczone do upraw ekologicznych. Należy również zawsze przestrzegać okresu karencji oraz zaleceń producenta.

Jak nawozić rabatę mieszaną, na której rosną jednocześnie kwiaty i krzewy owocowe?

Najbezpieczniejszym rozwiązaniem jest stosowanie nawozów organicznych, np. obornika granulowanego, mączki bazaltowej, dolomitu (na glebach o zbyt niskim pH), kompostu i gnojówek z chwastów.

Jak gęsto sadzić krzewy owocowe wplecione w rabaty bylinowe?

Zachowuje się taką samą rozstawę względem roślin o podobnej wysokości jak przy sadzeniu krzewów owocowych w rzędach. Nie można sadzić za gęsto. Oczywiście pod krzewami owocowymi można posadzić bardzo niskie byliny okrywowe, które tolerują zacienienie. Nie przeszkadzają, a ograniczają zachwaszczenie. I najważniejsze – zachowuje się estetykę rabaty!

 

📚To może Cię zainteresować:

Jakie krzewy wykorzystać do dekoracji rabat kwietnych

Rabata żwirowa krok po kroku: Od przygotowania podłoża po wybór roślin

Rabata z biało-czarnych kwiatów – jak wykorzystać efekt kontrastu?

Rabata jednogatunkowa? To możliwe!

Jak pielęgnować rabaty kwietne latem?

 

O autorze

Michał Mazik

Specjalista ds. roślin. Absolwent ogrodnictwa na Uniwersytecie Przyrodniczym w Lublinie. Autor kilkudziesięciu książek branżowych, w tym „Zioła w kuchni” i „Zdrowie z ogrodu”. Łączy wiedzę teoretyczną z praktyką ogrodniczą.