Drzewa i krzewy owocowe mogą być samopylne (to najdogodniejsza opcja), częściowo samopylne bądź obcopylne. Te pierwsze można sadzić w ogrodzie pojedynczo, dają dobry plon bez sąsiedztwa innych odmian. Odmiany obcopylne wymagają zapylacza, aby wytworzyć dużo dorodnych owoców. O co dokładnie chodzi? Do jakiej grupy zalicza się poszczególne gatunki i odmiany?
Samopylność i obcopylność – wyjaśniamy, na czym to polega
Wiadomo, że zapylenie kwiatów jest niezbędne, aby rośliny wydały owoce i nasiona. U drzew i krzewów owocowych jest to szczególnie ważne, w końcu w zdecydowanej większości przypadków uprawia się je dla plonu, a nie walorów dekoracyjnych (chociaż wiele gatunków takowe posiada). Odmiany samopylne są niemal samowystarczalne, gdyż zapylają się własnym pyłkiem. Z założenia nie potrzebują innej odmiany w pobliżu – zapylacza. W praktyce jednak i tak sąsiedztwo różnych odmian jest korzystne, gdyż dodatkowo zwiększa efektywność plonowania. Nawet jak jest dobrze to może być jeszcze lepiej! Drzewa i krzewy obcopylne wymagają pyłku innych odmian, aby zawiązać owoce. Tu trzeba pomyśleć nad inną odmianą, tego samego gatunku (np. dwie różne odmiany czereśni). Większość odmian spotyka się terminem kwitnienia, natomiast owoce dojrzewają w różnych terminach, co wynika z cech odmianowych. Wybór zapylacza jest więc zazwyczaj i tak trafny. Pyłek z jednej odmiany jest przenoszony przez różne owady, m.in. pszczoły, na kwiat drugiej odmiany – wtedy dochodzi do zapylenia.
Które drzewa i krzewy są samopylne, a które obcopylne?
Samopylność (samopłodność) w grupie drzew owocowych to cecha brzoskwiń, nektaryn, pigw, morw, a oprócz tego większości odmian wiśni i moreli. Samopylne są także niektóre odmiany czereśni, np. ‘Lapins’, ‘Sweetheart’ i ‘Sunburst’. To jednak są raczej wyjątki, aniżeli reguła. Ponadto samopylne są takie krzewy i krzewinki owocowe jak malina, jeżyna, truskawka, agrest, porzeczki, świdośliwa, żurawina (większość odmian), kasztan jadalny, cytryniec chiński oraz borówka amerykańska. W przypadku ostatniego wymienionego gatunku wykorzystuje się odmiany zapylające ze względu na znaczącą, pozytywną różnicę w plonie. Jednakże i bez tego większość borówek dobrze owocuje. Istnieją także gatunki, które wykształcają owoce bez zapłodnienia, tzw. rośliny apomiktyczne. Zalicza się do nich aronia. Zapłodnienie krzyżowe może jednak zwiększyć plony. Zapylaczy potrzebują m.in. jabłonie, grusze, jagoda kamczacka, a także większość odmian leszczyny.
Sprawdź także:
5 polecanych przepisów z owoców pigwy i pigwowca
Jak dobierać odmiany obcopylne?
Aby drzewa i krzewy obcopylne owocowały należy blisko nich posadzić inną odmianę, ale najlepiej o jak najbardziej podobnym terminie kwitnienia. Dla przykładu w przypadku wczesnych odmian borówki amerykańskiej sprawdzoną „parą” są odmiany ‘Spartan’ oraz ‘Duke’. Z kolei do popularnej ‘Bluecrop’ często dobiera się borówki ‘Chandler’ bądź ‘Rubel’. Znaną gruszę ‘Konferencja’ warto uprawiać wraz z ‘Faworytką’. Dobrym „towarzystwem” dla jabłoni ‘Jonagold’ jest m.in. ‘Jonatan’, ‘Szampion’ oraz ‘Golden Delicious’. Dobór zapylacza to nie problem - ważne, aby znaleźć właściwe miejsce w ogrodzie dla grupy drzew bądź krzewów. W opisie odmian obcopylnych w ofercie drzewa-faworytka.pl znajdują się propozycje, często obejmuje to kilka odmian zapylających. Bardzo często jest tak, że różne gatunki i tak kwitną w zbieżnym terminie, pomimo różnych terminów owocowania, więc dobór zapylacza jest zazwyczaj i tak trafny.
Jak dobierać odmiany do ogrodu? Na małych działkach lepiej skupiać się (przynajmniej tam, gdzie się da) na wyborze odmian samopylnych. Na większych powierzchniach, gdzie można założyć „pełnoprawny”, przydomowy sad z powodzeniem można postawić także na odmiany obcopylne. W przypadku najpopularniejszych drzew owocowych – jabłoni czy grusz to konieczność.
To może Cię zainteresować:
Czarna porzeczka - sadzenie, uprawa i przycinanie
[product id="331","332","702","1692]
O autorze
