Robaczywe jabłka są zmorą wszystkich sadowników. Problem ten pojawiał się od dawien dawna, skutecznie przez ten czas znaleziono sposoby na zapobieganie larwom w jabłkach.
Czy jabłonie można uprawiać ekologicznie?
W przydomowej uprawie do pozbycia się robaków z jabłek nie stosuje się oprysków, a jedynie odpowiednie zabiegi, które rzeczywiście przynoszą efekt. Wraz z odpowiednio dobraną odmianą odporną na choroby. Na parcha czy mączniaka, czyli najczęściej występujące choroby jabłoni, są dobrze odporne poszczególne stare odmiany jabłoni[np. Antonówka Zwykła, Królowa Renet, Rubinola, Kosztela, Cesarz Wilhelm, James Grieve, Rajka]. Przy starych drzewach niestety, nie zawsze zwalczanie ekologiczne robaków przynosi efekt. Sadownicy, przy dużych sadach, stosują oczywiście opryski. Drzewka owocowe coraz chętniej uprawiane są metodą ekologiczną, co niesie za sobą wiele zalet dla środowiska. W przypadku czereśni możemy wybrać wczesne odmiany, aby owoce nie były robaczywe. U jabłoni zarówno odmiany wczesne, np. jabłoń papierówka, jak i późne, narażone są na robaczywienie.
Przyczyna robaczywienia jabłek
Za główną przyczynę robaczywienia jabłek odpowiadają dwa szkodniki.
Owocówka jabłkóweczka
Winowajcą robaczywienia jabłek jest motyl owocówki jabłkóweczki, składający jaja na liściach i owocach. Na przełomie maja i kwietnia trwa lot motyli. Pierwsze larwy pojawiają się w połowie czerwca. Wgryzają się w owoce, a ich rozwój trwa przez około miesiąc. Z zawiązków wydostają się brunatne plamy. Zawiązki zatrzymują wzrost, a następnie część z nich opada. Około 20% najwcześniej rozwiniętych larw przepoczwarza się, dając początek drugiemu pokoleniu. Drugie pokolenie składa jaja na przełomie lipca i sierpnia, a nawet aż do września. Drugie pokolenie żeruje w dorosłych już owocach. Żywią się nasionami, pozostawiając kręte korytarze oraz brunatne odchody. Larwy zimują pod korą drzew, a nawet w podporach czy skrzyniach ustawionych obok. Ciepłe wiosny znacznie pomagają w rozwoju szkodnika. Deszcz, niskie temperatury i wiatry przyczyniają się do znacznego zmniejszenia larw.
Wygląd owocówki jabłkóweczki:
Zwalczanie ekologiczne owocówki jabłkóweczki
•Porażone jabłka należy zrywać i niszczyć, nie należy ich kompostować.
•Pułapki feromonowe - przyklejają się do nich motyle jabłkóweczki, a następnie giną.
•Pod koniec czerwca i sierpnia na pień jabłoni zakłada się opaskę z papieru falistego. Larwy zamiast kory i pęknięć, wybierają spód papieru falistego. Opaski zdejmuje się pod koniec lipca oraz września. Trzeba je zniszczyć, przedtem usuwając inne pożyteczne owady, które mogły dostać się przypadkowo, np. biedronki.
•Czyścić korę drzew w październiku oraz powtórzyć zabieg na przełomie marca i lutego. Potrzebne jest do tego wiaderko, woda, szare mydło oraz szczotka. Kore szoruje się. Niekiedy mogą odpadać wtedy kawałki starej kory, to zjawisko naturalne.
•Niepozornym sposobem jest wywieszanie karmników i dbanie o ptactwo. Jeżeli zalęgną się w okolicy młode, to wówczas niektóre gatunki ptaków same żywią się larwami spod kory.
•Wycięcie wszystkich wysokich traw w pobliżu (do 12m), tam też mogą zimować.
Przy starszych drzewach zwalczanie ekologiczne nie zawsze może przynosić rezultaty. Powodem tego jest większa ilość kory i pęknięć, gdzie mogą ukrywać się szkodniki. Młode drzewa nie mają z tym problemu, ponieważ kora u nich nie jest jeszcze tak mocno pofałdowana, i szkodniki wybierają papier falisty. Jeżeli w dodatku pogoda sprzyjała rozwojowi szkodnika, to wówczas może okazać się potrzebny oprysk.
Zwalczanie opryskami owocówki jabłkóweczki
Oprysk wykonuje się tuż przed wylęganiem larw. Termin ten przypada od połowy maja do połowy czerwca. Z pomocą przychodzą tutaj pułapki feromonowe. Rozstawia się je w sadzie od połowy maja i sprawdza 2-3 razy w tygodniu. Gdy w pułapce znajdzie się 5 lub więcej motyli należy wykonać oprysk. Oprysk należy powtórzyć wraz z zaleceniami. Stosuje się preparaty owadobójcze np. Mospilan 20 SP.
Owocnica jabłkowa
Oprócz owocówki jabłkóweczki jest także "owocnica jabłkowa". To dwa podobne, choć różne owady. Owocnica jabłkowa wyrządza szkody uszkadzając zawiązki owocowe. Drążą one kanał do gniazda nasiennego, a następnie zawiązki opadają. Na zawiązkach widać dziury. Jedna larwa może zniszczyć nawet do kilku zawiązków. W przypadku silnego porażenia możemy stracić nawet połowę plonu. Dorosła błonówka jest koloru żółtobrązowego, o długości 5-7mm. Jaja białe, o około 1mm. Larwy zimują około 10-20cm pod ziemią, w szarych kokonach. Samica składa jaja podskórnie, u podstawy kielicha kwiatowego.
Skutki żerowania owocnicy jabłkowej:
Zwalczanie ekologiczne owocnicy jabłkowej
•Należy przypatrywać się zawiązkom. Wszystkie porażone owoce należy odrywać i nisczyć, nie kompostować.
•W odróżnieniu od owocówki jabłkóweczki, larwy tego gatunku żyją pod ziemią. Warto więc przekopywać ziemię pod jabłonią, uważając na system korzeniowy. Zabieg ten przeprowadza się w lipcu i powtarza we wrześniu.
•Wszystkie opadłe jabłka i zawiązki należy zbierać i niszczyć, nie kompostować.
•Pułapki feromonowe również przyczynią się do zniszczenia części stada.
Zwalczanie opryskami owocnicy jabłkowej
Termin oprysku przypada gdy w pułapce feromonowej znajduje się około 20-30 błonówek. Zazwyczaj termin przypada pod koniec opadania płatków kwiatowych. Polecany preparat: Mospilan 20 SP.
Zwalczanie larw w jabłkach jest zabiegiem pracochłonnym i wymaga systematyczności. Nasza praca zostanie jednak wynagrodzona pysznymi owocami.