Zapylanie roślin wpływa na wielkość plonu lub jego całkowity brak. W tym poradniku zaprezentujemy jak dobierać drzewa i krzewy owocowe aby ze sobą współgrały. Esencja uprawy drzew i krzewów owocowych to: przycinanie, zabezpieczenie na zimę, opryski, odpowiednie stanowisko i gleba, początkowe podlewanie oraz... zapylacze.
Czym są oraz jak działają zapylacze?
Często początkujący ogrodnicy sadząc np. tylko jedną czereśnie w ogrodzie zastanawiają się, dlaczego ich czereśnia nie owocuje, pomimo że rośnie już od ponad 6 lat. Oczywiście może to być zbyt kwaśna gleba, pędraki, choroby, w niektórych latach także uszkodzone kwiaty na skutek wiosennych przymrozków, a nawet źle wyprodukowana sadzonka czy brak przycinania. Niektóre drzewa również późno owocują, ale zazwyczaj owoce pojawiają się po 2-6 latach od zasadzenia. Najprawdopodobniej jednak, już na etapie sadzenia był popełniony błąd przez ogrodnika, czyli nie była posadzona druga, inna odmiana w pobliżu.
Rośliny zapylają się wtedy gdy: kwitną w tym samym/podobnym terminie(ich kwitnienie jest zbieżne) oraz są tego samego gatunku i innej odmiany. Gdy kwitną, pszczoły, trzmiele i inne owady przenoszą pyłek z jednego kwiatu na drugi. Część pyłku jest przenoszona również przez wiatr, ale to w nieznacznej ilości. W ten sposób pyłek odmian miesza się. Tak działa zapylanie. Następnie kwiat może zawiązać owoc.
Wówczas należy zasadzić drugą odmianę i odczekać kolejne lata na owocowanie. Szybkość zbioru zależy od podkładki(na wolno rosnących pierwsze owoce pojawiają się trochę szybciej) oraz odmiany, ale zazwyczaj plon u czereśni pojawia się po 2-4 latach od zasadzenia. Działkowcy mają tutaj ułatwienie, istnieje szansa że ich sąsiad ma czereśnie. Tak więc można posadzić np. 3 Vegi i 1 Burlata, aby się zapylały. Jest to jednak tylko przykład.
Zapylanie mini kiwi
Wśród krzewów owocowych można napotkać się na zjawisko roślin męskich i żeńskich, np. przy mini kiwi. Wówczas do około 5 roślin żeńskich przypada 1 roślina męska, która nie wydaje owoców, a jedynie same kwiaty.
Skąd wiedzieć jaka odmiana jest zapylaczem?
Kupując na miejscu warto zapytać o to lokalnego szkółkarza. Zamawiając rośliny przez Internet, np. drzewka-faworytka.pl, taka informacja widnieje przy każdej odmianie.
Do ilu m działa zapylanie?
Owady przenoszą pyłek do 12m.
Zapylanie a opryski to dwie różne czynności
Niektórzy początkujący ogrodnicy nie rozróżniają oprysków od zapylenia roślin. Zapylanie działa poprzez owady. Środki ochrony roślin zapobiegają chorobom i szkodnikom, i są też ważnym aspektem uprawy. Należy rozróżniać te dwie, osobne czynności.
Które odmiany krzewów i drzew owocowych są samopylne?
Istnieją odmiany drzew i krzewów owocowych, które bez drugiej odmiany w pobliżu zaowocują na np. 80% lub w pełni możliwości. Nazywa się je odmianami samopylnymi lub częściowo samopylnymi. Takie odmiany to np:
Samopylne czereśnie: Lapins, Sunburst oraz częściowo sweetheart i summit.
Samopylne wiśnie: Łutówka, Turgieniewska, Wanda, Sabina, Northstar, Lucyna, Kelleris, Częściowo Nefris.
Samopylne morele: Soledane, Somo, Wczesna z modern, częściowo Harlayne(owocuje na 80% możliwości).
Samopylne śliwy: R. Ulena, W. Zwykła a także wczesna i biała, Santa Rosa, Opal, Królowa Wiktoria, Stanley oraz częściowo samopylna Amers.
Wszystkie brzoskwinie i nektaryny są samopylne,
Wszystkie grusze są obcopylne poza azjatyckimi, one są samopylne częściowo.
Wszystkie jabłonie są obcopylne.
Wszystkie borówki i żurawiny są częściowo samopylne lub samopylne,
Należy uważać na jagodę kamczacką, ponieważ one są obcopylne. Bez pokrewnego krzewu zaowocują bardzo słabo lub nie zaowocują całkiem.
Brak owadów zapylających
Brak pszczół to też problem który zdarza się rzadko, ale jednak występuje. Dlatego o owady zapylające warto dbać, chociażby nie wypalając traw czy wykonując opryski wieczorem, kiedy to nie zbierają już pokarmu.
Jak widać zapylacze to ważny aspekt uprawy drzew i krzewów owocowych, bez tego możemy być mocno zdziwieni w przyszłości. Nie jest to trudne i skomplikowane, jak się może wydawać. Wystarczy odpowiedni dobór roślin oraz obserwacja w trakcie kwitnienia.